Peelingi Lecznicze
Ostatnie lata przyniosły wyraźny wzrost zainteresowania peelingami. Najczęstszym wskazaniem do zabiegu jest odnowa starzejącej się skóry, korekcja zmian barwnikowych, leczenie blizn potrądzikowych, czy też likwidacja szkodliwych efektów działania promieni słonecznych.

Odpowiedzią chirurgii dermatologicznej i dermatologii estetycznej na te potrzeby jest powrót do tradycyjnych, ciągle udoskonalanych metod, jak również rozwinięcie nowych technik.

Jednak wciąż najbardziej popularne zarówno wśród pacjentów, jak i lekarzy pozostają metody złuszczania naskórka przy użyciu preparatów chemicznych. Popularność tych zabiegów jest spowodowana ich dużą efektywnością, bezpieczeństwem, jak również krótkim czasem regeneracji skóry warunkującym szybki powrót do normalnej aktywności życiowej.

Peelingi możemy klasyfikować w oparciu o zastosowaną metodę złuszczania, rodzaj użytego środka chemicznego do złuszczania i w zależności od głębokości do jakiej penetruje środek złuszczający.

Klasyfikacja peelingów w zależności od zastosowanej metody złuszczania

  • Peeling mechaniczny (peeling-scrub) z zastosowaniem substancji ścierających lub aparatów złuszczających. Podczas zabiegu dochodzi do mechanicznego starcia samego naskórka (tzw. dermasanding) lub naskórka i górnych warstw skóry właściwej (tzw. dermabrazji).
  • Peeling chemiczny polega na zastosowaniu związków chemicznych o właściwościach złuszczających (kwas salicylowy, rezorcyna, alpha-hydroksykwasy, roztwór Jessnera, kwas trójchlorooctowy, fenol czyli kwas karbolowy, kwas witaminy A).
  • Peeling fizyczny z zastosowaniem lasera, zamrażania ciekłym azotem, podtlenkiem azotu, suchym lodem.
  • Peeling skojarzony polegający na łączonym zastosowaniu metod chemicznych i fizycznych lub mechanicznych i chemicznych.


Klasyfikacja peelingów pod względem użytego czynnika złuszczającego

  • Powierzchowne - zmiany w obrębie samego naskórka i całej lub części warstwy brodawkowatej skóry właściwej, penetracja ok. 0,06 mm. Do zabiegu może być użyty: TCA (10-25%), roztwór Jessnera, AHAs (np. kwas glikolowy 30%-70%), pasta Unny czy suchy lód.
  • Średnio głębokie - obejmujące naskórek i warstwę brodawkowatą oraz górną część warstwy siateczkowatej skóry właściwej, penetracja ok. 0,45 mm. Do zabiegu może być użyty TCA (35%-50%), suchy lód + TCA, roztwór Jessnera + TCA, kwas glikolowy + TCA, kwas pirogronowy.
  • Głębokie - działające do części środkowej warstwy siateczkowatej skóry właściwej, głębokość złuszczania ok. 0,6 mm. Do zabiegu używany jest roztwór Bakera zawierający fenol 88%, mydło płynne Septisol i woda destylowana oraz olejek krotonowy.
Powyższy podział powinien być traktowany tylko jako orientacyjny wskaźnik głębokości działania czynnika złuszczającego. Nie należy zapominać, że głębokość peelingu można zdecydowanie pogłębić, zwiększając stężenie środka złuszczającego bądź nakładając kilka warstw preparatu lub stosując opatrunek okluzyjny. Nawet nierównomierny nacisk patyczka aplikującego preparat na skórę może spowodować miejscowe, znacznie głębsze zniszczenie tkanek. Przytoczone uwagi dotyczą zwłaszcza peelingu TCA. Bardzo ważne jest dostosowanie stężenia środka złuszczającego do okolicy jaka jest poddana zabiegowi oraz odpowiednie dobranie stężenia czynnika złuszczającego do rodzaju skóry pacjenta.

Gdzie można zastosować Peeling?

Należy pamiętać, że proces gojenia po zabiegach złuszczających jest w dużej mierze zależny od okolicy ciała, na której jest wykonywany zabieg. Najbezpieczniejszym miejscem do stosowania złuszczania jest skóra twarzy, ze względu na doskonałe właściwości regeneracyjne związane m.in. z dużą ilością gruczołów łojowych.

Peelingi wykonuje się również na skórze szyi, dekoltu, pleców i kończyn. W tych okolicach powinny być jednak stosowane środki łagodniejsze niż na twarzy, bowiem ryzyko wystąpienia powikłań jest zdecydowanie większe. Zwiększoną wrażliwość skóry obserwuje się w przypadku stosowania leków złuszczających np. retinoidów, bądź maseczek kosmetycznych typu scrub jak również środków myjących wywołujących podrażnienia.

Do leczenia peelingami najbardziej nadają się typy skóry I, II, III wg. klasyfikacji Fitzpatricka.

Najczęściej używanymi środkami złuszczającymi są alfa-hydroksykwasy i kwas trójchloroctowy (TCA).

Przeczytaj o wyżej wymienionych kwasach w poniższych artykułach:


Powikłania po peelingach chemicznych

Peeling chemiczny nie jest pozbawiony ryzyka wystąpienia powikłań. Najczęściej notowanymi objawami niepożądanymi są:
  • zmiany pigmentacyjne: plamiste i siateczkowate przebarwienia
    Powikłania te powstają najczęściej po użyciu 50% TCA i fenolu, i pojawiają się przede wszystkim, ale nie wyłącznie, u osób z jasną karnacją. Zmiany pigmentacyjne pojawiają się zwykle 3 dnia po zabiegu i mogą utrzymywać się przez kolejne 3 miesiące
  • hyperpigmentacja (melasma) pojawia się zwłaszcza po zastosowaniu powierzchownych i średnio głębokich peelingów
  • hypopigmentacja ujawnia się najczęściej po peelingu głębokim
  • bliznowacenie jest powikłaniem peelingu średniogłębokiego oraz głębokiego

Przeciwwskazania do peelingu

Peelingów nie powinno się wykonywać w przypadku występowania aktywnej opryszczki, brodawek wirusowych, jak również u pacjentów leczonych retinoidami w ciągu ostatnich 6 miesięcy. Przeciwwskazaniem są także terapie światłolecznicze, krioterapia i kriochirurgia stosowane w krótkim okresie poprzedzającym zabieg peelingu.